İçindekiler
İçindekiler
Yaz mevsimini seviyorum.
Ben bir dermatoloğum.
Yaz modasını, barbeküleri ve bu renkli mevsimin getirdiği enerjiyi ve canlılığı sevsem de, ilkbahardan yaza geçerken güneş yanıklarının ilk dalgasını görmek beni en çok ürküten şeylerden biridir. Güneş daha parlak parlamaya başladığında ve havuz günleri sizi çağırırken, cilt bakım rutininizdeki en önemli adımlardan biri olan güneş kremini unutmayın.
İster cilt bakımına meraklı olun, ister cilt kanseri geçmişiniz olsun ya da bu yaz sadece ıstakoz gibi görünmekten kaçınmaya çalışıyor olun, güneş kreminin nasıl çalıştığını, SPF’nin ne anlama geldiğini ve farklı içeriklerle formüller arasındaki farkları anlamak cildinizi yıl boyunca sağlıklı tutmanıza yardımcı olabilir.
Güneş kremi, cildi güneşin zararlı ultraviyole (UV) ışınlarından korumak için tasarlanmış topikal bir üründür. UV radyasyonunun iki ana türü UVA ve UVB’dir. UVA (“yaşlandırıcı” ışınlar) daha uzun dalga boylarına sahiptir ve cildin daha derin katmanlarına nüfuz eder. Erken cilt yaşlanmasından sorumludurlar. UVB (“yakıcı” ışınlar) ise daha kısa dalga boylarına sahiptir ve başlıca güneş yanıklarına neden olur.
Her iki UV radyasyon türüne de kronik ve tekrarlayan maruz kalma, hücrelerde DNA hasarına yol açarak cilt kanseri riskini artırır. Ayrıca yaşam boyu aşırı UV maruziyeti, yaşlanmanın belirgin belirtilerine (yüz, eller ve boyunda güneş lekeleri ve kırışıklıklar gibi) neden olur ve melazma gibi hiperpigmentasyon sorunlarını kötüleştirebilir.
Güneş kremi, FDA tarafından reçetesiz satılan bir ilaç olarak düzenlenir; bu da raflara çıkmadan önce sıkı gerekliliklere ve testlere tabi tutulduğu anlamına gelir. Güneş koruma faktörü (SPF), güneş yanıklarına neden olan UVB ışınlarına karşı güneş kreminin koruma seviyesini ölçmek için kullanılan küresel standarttır. Amerikan Dermatoloji Akademisi, SPF 30 veya üzeri olan “geniş spektrumlu” güneş kremi kullanılmasını önerir (yani hem UVA hem de UVB ışınlarına karşı koruma sağlayan ürünler).
Peki bu SPF değeri gerçekten ne anlama gelir? İşte açıklaması:
Buradan çıkarılacak sonuç nedir? Daha yüksek SPF daha fazla koruma sağlar. Ancak sayı yükseldikçe koruma farkı azalır. Hiçbir güneş kremi UV ışınlarının %100’ünü engelleyemez.
Güneş koruyucular iki ana kategoriye ayrılır: kimyasal ve fiziksel güneş koruyucular. Aralarındaki fark, aktif içeriklerden ve UV ışınlarına karşı nasıl koruma sağladıklarından kaynaklanır.
Kimyasal güneş kremleri; avobenzon, homosalat ve oktisalat gibi aktif bileşenler içerir. Bu UV filtreleri, UV radyasyonunu emen ve onu ısıya dönüştürerek cilt yüzeyinden dağıtan organik bileşiklerdir.
Kimyasal güneş kremleri hafif yapılıdır, kolay uygulanır ve genellikle tüm cilt tonlarıyla uyumlu şekilde bütünleşir; ancak hassas ciltlerde tahrişe yol açabilir. Ayrıca etkisini göstermesi zaman alır, bu nedenle yeterli koruma için güneşe çıkmadan yaklaşık 20 dakika önce uygulanmaları gerekir.
Mineral güneş kremleri (“fiziksel” güneş kremleri olarak da bilinir) çinko oksit, titanyum dioksit veya her ikisinin karışımını içerir. Mineral güneş kremleri UV radyasyonunu hem emer hem de yansıtır ve doğal olarak geniş spektrumlu koruma sağlar.
Geçmişte bunlar, ciltte istenmeyen beyaz bir tabaka veya hayaletimsi beyaz-gri bir görünüm bırakan güneş kremleri olarak biliniyordu. Renkli seçeneklerin ve gelişmiş formüllerin ortaya çıkmasıyla birlikte, mineral güneş kremleri son yıllarda daha koyu cilt tonları dahil olmak üzere daha geniş bir kullanıcı kitlesi için tercih edilebilir hale gelmiştir.
Tahrişe neden olma olasılıkları daha düşüktür ve 6 ay ve üzeri bebekler ile çocuklar için tercih edilen güneş kremi türüdür (Amerikan Pediatri Akademisi, 6 aydan küçük bebeklerde güneş kremi kullanılmasını önermez; bunun yerine gölge, güneşten koruyucu giysiler ve güneşten kaçınma tavsiye edilir).
Hem fiziksel hem de kimyasal filtreler içeren güneş kremlerine hibrit güneş kremi denir. Bu ürünler, mineral ve kimyasal UV filtrelerinin en iyi özelliklerini bir araya getirerek düşük tahriş veya alerjik reaksiyon riskiyle kozmetik açıdan hoş bir formülde geniş spektrumlu koruma sunar.
Bir tür diğerinden mutlaka daha iyi değildir; hem mineral hem de kimyasal güneş kremleri etkili koruma sağlar. Bu nedenle doğru ürün seçimi büyük ölçüde kişisel tercihlere bağlıdır. Yaşam tarzınız ve aktiviteleriniz hangi ürünün sizin için daha uygun olduğunu etkileyebilir.
Uzun süreli açık hava etkinliklerinde, özellikle terleme ve/veya yüzme söz konusuysa suya dayanıklı bir ürün seçmek önemlidir. Kimyasal güneş kremleri genellikle mineral güneş kremlerine kıyasla suya daha dayanıklıdır ve daha zor yıkanır (ancak maksimum koruma için her iki tür de 2 saatte bir yeniden uygulanmalıdır).
Sürekli hareket hâlindeyseniz ve güneş kreminizin etki göstermesini bekleyecek zamanınız yoksa, mineral güneş kremleri daha hızlı etki eder. Evden çalışan, pencere yakınında vakit geçiren veya ekran karşısında uzun süre kalan kişiler için görünür ışık korumalı renkli güneş kremleri faydalı olabilir.
Farklı yaşam tarzlarına uygun çeşitli güneş koruyucu formları da bulunur. Yerinde durmayan bir yürümeye başlayan çocuk mu var? Krem sürmeyi zorlaştıran kıllı sırt veya kollar mı? Makyaj üzerine yeniden uygulama mı gerekiyor? Sizin için de uygun bir güneş koruyucu mutlaka vardır:
Son olarak, güneş kremi seçerken dikkate alınabilecek bazı özel durumlar vardır:
Güneş koruyucunuzun minimum SPF 30 içeren geniş spektrumlu bir ürün olduğundan emin olun. Açık havada vakit geçirmeyi planladığınız her zaman açıkta kalan tüm cilde güneş kremi uygulayın, bulutlu günlerde veya yalnızca kısa süreli güneşe maruz kalınan zamanlarda bile (araba kullanırken, pencere yanında otururken vb.).
Güneş kremi en iyi, dışarı çıkmadan yaklaşık 15 ila 20 dakika önce uygulandığında etki gösterir. Ayrıca muhtemelen düşündüğünüzden daha fazla miktar kullanmanız gerekir, ortalama bir yetişkinin tüm vücudu için yaklaşık 1 shot bardağı (1 ons) kadar ürün gerekir.
Uzun süre dışarıda kalındığında, her iki saatte bir ve yüzme veya yoğun terleme sonrasında güneş kremi yeniden uygulanmalıdır. Saç derisine, kulaklara, dudaklara, boyuna, ellerin arkasına ve ayakların üstüne uygulamayı unutmayın, bu bölgeler sıklıkla atlanır ve bu nedenle beklenmedik güneş yanıklarına yatkındır.
Doğru güneş koruyucuyu seçerken kişisel tercih, yaş, cilt tipi, cilt tonu, yaşam tarzı ve planlanan aktiviteler önemlidir. Güneş yanığı ve cilt kanseri riskiniz yüksek olsun ya da kozmetik kaygılarınız bulunsun, herkes düzenli güneş koruyucu kullanımından fayda sağlayabilir. Maksimum koruma için güneşten koruyucu giysiler giymek, mümkün olduğunda gölgede kalmak ve sabah 10 ile öğleden sonra 2 arasındaki yoğun güneş saatlerinde güneşten kaçınmak gibi diğer güneşten korunma yöntemlerini de uygulayın.
Güneş kremi seçerken hastalarımla değerlendirdiğim başlıca noktalar bunlardır. Ama günün sonunda, hiç kullanmamaktansa herhangi bir güneş kremi kullanmayı tercih ederim. Sevdiğiniz ürünü kullanın ve yazın tadını güvenle çıkarın!
Referanslar:
YASAL UYARI: Bu beyanlar Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından değerlendirilmemiştir. Bu ürünler herhangi bir hastalığı teşhis etmek, tedavi etmek, iyileştirmek veya önlemek amacıyla tasarlanmamıştır.
